READING

5 x kidsproof Herman Gordijn: Het niet-perfecte is...

5 x kidsproof Herman Gordijn: Het niet-perfecte is perfect

Museum MORE geeft een groot eerbetoon aan Herman Gordijn (1932-2017).  De tentoonstelling biedt een overzicht van hoogtepunten uit 60 jaar uniek kunstenaarschap met schilderijen, etsen en gravures. Gordijn lijkt naar de wereld te kijken als een gevoelig kind dat gemagnetiseerd is door een vreemd universum.  Wat zullen  kleine kunstfanaatjes van zijn werk vinden?

In hét grootste museum voor Modern Realisme in het Gelderse Gorssel zou je dagen, nee weken, willen dwalen. Dat kan! Recent werd het nabij gelegen Kasteel Ruurlo geopend, waar een onuitputtelijke collectie meesterwerken van Carel Willink valt te bewonderen. Het museum toont naast vast werk, wisselende exposities. Ik schreef al eerder een blog waarin ik een jong gezin door de vaste collectie van het museum volgde. Momenteel is de van oorsprong Haagse schilder Herman Gordijn tot 1 oktober te zien met de tentoonstelling Het niet-perfecte is perfect. 

Herman Gordijn 
Als jongetje ontsnapt Gordijn uit het ouderlijk huis in een keurige Haagse wijk en verdwaalt in de rosse buurt. Deze ‘verboden sprookjeswereld’ zou zijn hele leven een bron van inspiratie blijven voor zijn schilderijen en tekeningen, waarin het wemelt van de borsten, billen en vetrollen. Vergankelijkheid, ontluistering, eeuwige jeugd, of beter nog de drang tot eeuwig kind-zijn lijkt zijn oeuvre te sturen.  Getuige van de Tweede Wereldoorlog, deels opgegroeid in pleeggezinnen, zwierf hij als tiener door het verwoeste Europa. Na Den Haag en Amsterdam, koos de kunstenaar op latere leeftijd voor een leven buiten de Randstad. Omgeven door de natuur, waar hij een atelier had in de Gelderse vallei. Daar kwamen vele verhalen tot leven. Tot aan zijn dood schilderde Gordijn. Zijn laatste werk wordt ook getoond tijdens de expositie. Het bleef onvoltooid. De bezoeker zal het nauwelijks opvallen.

Het niet-perfecte is perfect
Een thema waar ik en hopelijk met mij vele kunstfanaten blij van worden. Omarm de imperfectie, je ben oké! Zo vond hij een grote neus bijvoorbeeld leuk om te schilderen. Veel van de door hem geportretteerde vrouwen zijn perfect in het niet-perfecte. Diepe groeven in hun gezichten, hangende borsten – Gordijn weet het met perfectie vast te leggen op het canvas. Het portret van voormalig koningin Beatrix vormt daarin een grote uitzondering. Zo charmant, struis en rank zagen we onze vroegere koningin nimmer. 

Zouden al die vetkwabben en hangborsten in de tentoonstelling ook kleine kunstfanaatjes aanspreken? En hangen er niet al te shockerende werken? Gelukkig zit er in zijn werk ook een fikse dosis humor. Wij selecteerden 5 meest kidsproof kunstwerken uit de tentoonstelling:

#1. Onderweg
Als kind, met een meer dan levendige fantasie, in de grote stad zie je toch zo dit echtpaar tegenover je zitten in lijn 2. In een tijd zonder mobiele telefoons keken mensen gewoon recht vooruit en staarden ze – ins Blaue hinein

Echtpaar in de tram | 1956-1957 | olieverf op doek | 45 x 50 cm, Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

#2. Spiegeltje, spiegeltje
Het grappige en tegelijk fascinerende aan dit schilderij is dat Herman Gordijn ons als het ware een spiegel voorhoudt. Of ik weleens zó sta om een pukkeltje uit te knijpen? Vast. Ik voel ‘m al in mijn wang.

Meisje met pukkel | 2006-2007 | olieverf op doek | 65 x 55 cm, Collectie De Heus-Zomer

#3. Onze voormalige vorstin
Zo zagen we de vroegere H.M. Koningin Beatrix zelden. Gordijn portretteert haar lieflijk in zachte pasteltinten. Het schilderij hangt bij de Raad van State in Den Haag. Beatrix poseerde verschillende keren voor Gordijn. ”Ze heeft een enorme aanwezigheid. Ze ís er zo. Dat is voor een schilder heel dankbaar.” Voor kinderen is een ‘echte koningin’bekijken natuurlijk altijd feest! 

H.M. Koningin Beatrix | olieverf op doek | 190 x 190 cm | Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

#4. Drie vrouwen en een kinderwagen
Drie vrouwen staan gebogen over een ouderwetse kinderwagen.De vrouw die het handvat van de wagen vasthoudt, werpt een onderzoekende blik onder de kap, terwijl de vrouw in het groen naast haar met een schuine blik de kar inkijkt. De derde vrouw heeft haar hand voor haar mond geslagen, haar ogen zijn gesloten. Je vraagt je af waar ze naar kijken. Is het nou echt zo’n verschrikkelijke baby? Zorgt hetgeen dat in de wagen ligt voor deze reacties of heeft er iets anders plaatsgevonden? Dit soort verwarring brengt Gordijn graag met zijn werk teweeg.

Salernes| 2000 | olieverf op doek

#5. De schets en het schilderij Heusden I
De door Herman Gordijn getekende fragmenten die in de realiteit aan hem voorbij trokken, bleken op een later tijdstip (soms zelfs jaren later) een grote inspiratiebron voor zijn werk. We zien een schets van mensen die ergens vanaf roetsjen. Op het schilderij zien we dezelfde mensen. Ook hier roetsjt het drietal ergens vanaf. Op de achtergrond een molen waar Gordijn eveneens een schets van maakte.

Heusden I | 1991 | olieverf op doek | 120 x 100 cm, particuliere collectie

Wat vind jij van het werk van Herman Gordijn? Deel het met ons in een reactie hieronder!


Geraldina Metselaar is schrijver, dichter en communicatiespecialist. Mensen verbinden met woord en beeld, dat is wat zij doet. Door haar enorme netwerk in zowel het publieke domein als het bedrijfsleven, lukt het goed om mensen met elkaar in contact te brengen die wat voor elkaar betekenen. Geraldina werkt voor diverse magazines en heeft een column Liefde voor het leven. Daarin vertelt zij over de worstelingen van het moederschap anno nu, vrouw zijn en haar drie kinderen.