READING

Aan de slag met de Hollandse Meesters in de Hermit...

Aan de slag met de Hollandse Meesters in de Hermitage

Voor het eerst in haar bestaan wijdt de Hermitage Amsterdam een tentoonstelling aan een van de opzienbarendste schatten van de Hermitage in St.-Petersburg: Hollandse Meesters. Mijn dochter Loua (6) en ik bezoeken het museum vandaag voor het eerst. We hebben een uur in het museum en  daarna mogen we zelf creatief aan de slag in het atelier. 

Hollandse Schilderkunst
Voor de tentoonstelling Hollandse Meesters, Oogappels van de tsaren zijn 63 werken van 50 schilders geselecteerd, waaronder 6 schilderijen van Rembrandt. Gezamenlijk tonen alle werken hoezeer de Hollandse schilderkunst uit de Gouden Eeuw uitblinkt in creativiteit, vakmanschap en veelzijdigheid. Een bijzondere tentoonstelling, die de schilderijen voor het eerst in 250 jaar weer even ‘thuis’ brengt.

Peter de Grote
In de zeventiende eeuw werd tsaar Peter de Grote (1672–1725) verliefd op Amsterdam en ontstond er een band tussen Nederland en Rusland die tot op de dag van vandaag bestaat. De Amsterdamse Hermitage, een dependance van de Russische, is een fraai voorbeeld van de relatie tussen Amsterdam en Sint Petersburg. De Hermitage in Rusland is een van de grootste en omvangrijkste kunst- en cultuurhistorische musea in de wereld. De Hermitage Amsterdam presenteert als belangrijkste permanente buitenlandse partner elk half jaar een nieuwe tentoonstelling met werken uit de collectie.  

Bij aankomst maakt de entree gelijk al indruk. Een statig symmetrisch gebouw aan de Amstel met aan de gevel de wapperende Nederlandse vlag. Binnen aangekomen staat er een, zacht gezegd, lange rij voor de kassa. Gelukkig mogen wij deze omzeilen. Het is verstandig vooraf online kaartjes te kopen, ook als je in het bezit bent van een museumkaart, zo vermijd je het lange wachten. 


Audiotour
We besluiten gebruik te maken van de audiotour. Mijn dochter neemt gelijk de leiding en ik mag maar af en toe mee luisteren. Een handig systeem. De apparaten hoeven alleen maar contact te maken met een audiopunt op de muur en er wordt een heel verhaal verteld die je vervolgens ook kan pauzeren. Loua kan er nèt bij en voelt zich hierdoor een echte museumganger.

Het is erg druk en wat opvalt is dat het merendeel van de bezoekers wat op leeftijd is. Loua weet zich gelukkig goed te gedragen waardoor niemand last van haar lijkt te hebben. Ze gaat helemaal op in de verhalen die uit het audioapparaat komen. Tussendoor bespreken we wat schilderijen met elkaar. De één vindt ze zielig, de ander grappig en weer een ander fascinerend.

Thematisch kwam de bloei in de 17e-eeuwse Nederlandse schilderkunst tot uiting in vrijwel alle genres. Historische en Bijbelse taferelen, portretten, huiselijke taferelen, interieurs, landschappen, stadsgezichten, zeegezichten en stillevens: vrijwel elk onderwerp kende zijn eigen bloeiperiode. Tot in de huidige tijd geldt de schilderkunst uit die periode als een van de belangrijkste handelsmerken en trekpleisters van Nederland. Dat de schilderijen honderden jaren geleden gemaakt zijn maakt des te meer indruk op mijn dochter.

Haar favoriet is Flora. Een portret van de jonge vrouw van Rembrandt van Rijn uit 1634. Met een hoofdtooisel van bloemen. Het drieluik De genezing van de blinde van Jericho van Lucas van Leyden, uit 1531 iets verderop trekt ook haar aandacht. Vanwege het fellere kleurgebruik en omdat er zoveel te zien is. We doen om de beurt “Ik zie ik zie wat jij niet ziet”, wat leidt tot een leuke zoektocht. 


Kinderen in De Hermitage
De Hermitage biedt diverse cursussen aan voor jong (vanaf 6 jaar) en oud. Educatie is een belangrijke pijler. Onder het motto ‘ieder kind heeft recht op de ontdekking van zijn artistieke talent’ is een ambitieus programma gerealiseerd voor het basisonderwijs. Dat speelt zich af in de Hermitage voor Kinderen, een exclusief educatief pand aan de Nieuwe Herengracht.

Met vijf ateliers, twee leslokalen en een Kinderkantine is het de grootste educatieve ruimte van museaal Nederland. Het principe van de programma’s van de Hermitage voor Kinderen is social inclusion: ieder kind moet de kans krijgen. Niet alle kinderen in Amsterdam komen automatisch in contact met beeldende kunst, musea en een creatieve omgeving. De Hermitage Amsterdam heeft als voornaamste doel om zo veel mogelijk verschillende kinderen te bereiken.

Bij de workshop Familieatelier krijg je een interactieve rondleiding door de tentoonstelling, waarna je samen met je kind aan de slag mag in een van de prachtige ateliers. Iedereen is welkom, jong en oud. Voor de workshop worden we verwacht in de hal waar we verwelkomd worden door een museummedewerker die deze workshop zal geven. In totaal zijn er vandaag vijf kinderen die deelnemen. De overige jonge deelnemers zijn ouder dan mijn dochter.

Interactieve rondleiding
We gaan gelijk het museum in en krijgen een enthousiaste uitleg over een zestal schilderijen, waarna er diverse vragen worden gesteld aan de kinderen. Een beetje jammer is dat wij net alle schilderijen al gezien hebben die in de tour behandeld worden, hierdoor verliest Loua af en toe haar aandacht. Misschien dat we zelf beter helemaal aan het eind hadden moeten starten in plaats van aan het begin. Na de workshop hebben we namelijk geen puf meer om het museum in te gaan. Maar desalniettemin is het natuurlijk wel erg leuk om meer uitleg bij de schilderijen te krijgen.

Middenin het museum mogen we ter voorbereiding op de workshop al een detail van een schilderij natekenen. Loua kiest de ballon en ik een krop kool. Het gevilde varken slaan we allebei liever over. Alleen is de “ballon” natuurlijk geen ballon zoals wij die kennen, maar de varkensblaas die door de kinderen wordt opgeblazen. We gruwelen er allebei een beetje van, maar best een interessant weetje! Beiden afgebeeld op het schilderij: De nieuwmarkt in Amsterdam van Bartholomeus van der Helst, uit 1666. 


We eindigen in het atelier en nemen allemaal een plekje aan één van de tafels. We krijgen gelijk wat te drinken en te eten aangeboden. Waarna de medewerkster van het museum ons verder vertelt over wat precies de bedoeling is tijdens de workshop.

Ieder mag kiezen uit een viertal thema’s. Een portret, een stilleven, dieren of een verhaal. Loua en ik kiezen allebei voor een dier. Loua voor een hondje en ik voor een kraanvogel.De kraanvogel is afkomstig van het schilderij Vogels in een park van Melchior d’Hondecoeter, uit ca. 1680-90. Het hondje is te zien op het schilderij Haringverkoopster van Gerard Dou uit ca. 1670-75.

We gaan te werk met krijt waarmee we de basislijnen opzetten van ons schilderij. Daarna gaan we hier overheen aan de slag met Bister. Dit is een geelbruin kleurpigment vervaardigd uit het roet en teer van verbrand hout  of de gemalen bast van walnoten en Arabische gom. Heel speciaal om mee te werken. Hier gaan we thuis zeker nog eens mee aan de slag!


Aan het einde van de workshop kiest de medewerkster van het museum een kind uit die een ouderwetse plooikraag aan mag, waarna ze als zogenaamde rijke jonkvrouwe een schilderij mag kopen. Leuk dat ze mijn schilderijtje kiest.

In de toekomst willen we ook nog een keertje naar het Outsider Art Museum, dat ook tot de Hermitage behoort. Dit museum is ontstaan uit een samenwerking tussen museum Het Dolhuys, de Hermitage Amsterdam en Cordaan. Naast het Outsider Art museum, in de Outsider Art Galerie, kunnen outsider art kunstenaars hun werk exposeren en verkopen. In de Outsider Art Artotheek (gratis toegankelijk) is er de mogelijkheid om kunst te lenen. Maar na een 4 uur durend museumbezoek werd dat wat teveel van het goede.

Kunstfanaatjes-proof
Met je baby of peuter naar de Hermitage? Ik denk dat het prima te doen is, mits je het drukke weekend kunt vermijden. Er is een verschoonruimte voor ouders met baby’s op de 1e etage, er zijn kinderstoelen beschikbaar in het restaurant en er is de mogelijkheid om een buggy te lenen. Er is er wel maar eentje beschikbaar.
Achter de Hermitage ligt tussen monumentale gebouwen ook een mooie stadstuin, die zeer geschikt is om met je kinderen even wat stoom af te blazen. Er zit tevens een leuke lunchplek met uitzicht op de tuin. In de binnentuin bij de entree van de Hermitage, is het ook leuk om samen het beeld van Rembrandt van Rijn even te bekijken. Zo gaat het werk van Rembrandt toch net iets meer leven doordat ze de schilder bij het werk kunnen visualiseren.

De rondleiding en workshop duurden in totaal 2,5 uur. Ik zou dit niet aanraden met kinderen jonger dan 6 jaar. Maar ondanks dat het best een vermoeiende dag was, zei Loua in de auto op weg naar huis: ”Dit was de leukste dag van mijn leven!”  

De Hermitage
Amstel 51, Amsterdam
Dagelijks geopend van 10:00 – 17:00
Kinderen t/m 11 jaar gratis
Toegang met museumkaart niet gratis
Deelname aan het familieatelier kost €7,50. Het atelier is elke eerste zondag van de maand van 14u tot 16.30.
Meer informatie 

Outsider Art Museum (gevestigd in de Hermitage)
Amstel 51, Amsterdam
Dagelijks geopend van 10:00 – 17:00
Kinderen t/m 11 jaar gratis
Toegang met museumkaart gratis

Outsider Art Galerie en Outsider Art Artotheek
Neerlandiaplein 7, Amsterdam
Dagelijks geopend van 10.00 – 17.00 uur
Kosteloos en vrij toegankelijk


Eleonore (36) is geboren en getogen in Amsterdam. Sinds een paar jaar woont ze samen met haar man en 2 kinderen in Amstelveen. Opgeleid als modeontwerpster, heeft ze 10 jaar lang haar eigen modelabel gehad onder haar eigen naam; Eleonore de Ruuk. Ze is moeder van Loua (6) en Ilan (3). Zelf opgevoed met een overdosis kunst, wil ze die nu ook graag aan haar eigen kinderen doorgeven.